Od prywatnej szkoły do federalnego kampusu

Od jedenastu studentów do federalnej politechniki

7 listopada 1853 r. jedenastu studentów rozpoczęło naukę w prywatnej École spéciale de Lausanne, wzorowanej na paryskiej École Centrale. Pierwsi absolwenci ukończyli ją w 1855 r., tuż przed otwarciem politechniki w Zurychu. W 1869 r. szkoła stała się szkołą techniczną Akademii Lozańskiej, a w 1890 r., gdy Akademia uzyskała status uniwersytetu, przemianowano ją na École d’ingénieurs de l’Université de Lausanne.

W 1905 r. szkoła wydała jeden z pierwszych dyplomów inżynierskich kobiecie, Cécile Butticaz; EPFL zaznacza, że mógł to być w ogóle pierwszy taki dyplom. W 1943 r. odrzucono starania o status federalny. W 1944 r. szkoła przeniosła się do dawnego Hôtel Savoy przy Avenue de Cour, a w 1946 r. przemianowano ją na École polytechnique de l’Université de Lausanne (EPUL) i utworzono w niej wydział fizyki.

Przełom nastąpił za Maurice’a Cosandeya, który w 1963 r. stanął na czele EPUL z zamiarem przekształcenia jej w uczelnię federalną. 1 stycznia 1969 r. powstała EPFL, druga federalna politechnika po ETH Zurich, z ponad tysiącem studentów.

Kampus nad jeziorem

W latach 70. rząd federalny sfinansował wieloletni projekt połączenia szkoły w jednym miejscu, w Écublens-Dorigny, na zachód od miasta. Pierwsze budynki otwarto 20 lipca 1978 r., a przeprowadzkę zakończono w 2001 r., gdy na kampus przeniósł się wydział architektury. W 2019 r., w pięćdziesiątą rocznicę uzyskania statusu federalnego, kampus zyskał nowy centralny plac – Place Cosandey.

Innowacje pojawiły się na kampusie wcześnie: w 1991 r. otwarto tam fundację Science Park, która w 2014 r. stała się EPFL Innovation Park. EPFL ma też filie w Neuchâtel (Microcity, 2009), w Valais i Fryburgu (2014) oraz w Genewie, w Campus Biotech (2015).

Kampus w liczbach

Jesienią 2025 r. EPFL miała 14 072 studentów: 7001 na studiach licencjackich (bachelor), 4471 na magisterskich i 2465 doktorantów. Kobiety stanowiły 31,7 procent studentów, a 54,8 procent studentów pochodziło z zagranicy. Uczelnia zatrudniała 6441 osób, w tym 378 profesorów, z ponad 130 krajów.

Jej budżet w 2025 r. wynosił 1188 mln CHF, z czego 728 mln CHF, czyli 61 procent, pochodziło od rządu federalnego, a 460 mln CHF ze środków zewnętrznych. W tym samym roku na EPFL powstało 39 start-upów, a w EPFL Innovation Park działało 168 firm.

Szkoły i college

Dydaktyka i badania EPFL są zorganizowane w pięciu szkołach: Architektura, Inżynieria Lądowa i Środowiska (ENAC), Nauki Podstawowe (SB), Inżynieria (STI), Informatyka i Komunikacja (IC) oraz Nauki o Życiu (SV). Obok nich działa College of Management of Technology (CDM), który uczy zarządzania technologią i inżynierii finansowej. Swiss Plasma Center należy do Szkoły Nauk Podstawowych.

Do niedawna istniał drugi college, College of Humanities (CDH), utworzony w 2002 r. wspólnie z uniwersytetami w Lozannie i Genewie. Został zamknięty: od 1 stycznia 2026 r. jego działalność, w tym program nauk społecznych i humanistycznych oraz humanistyka cyfrowa, jest stopniowo przenoszona do szkół IC i ENAC oraz do dwóch wiceprezydentur EPFL (stan na 3 listopada 2026 r.).

Część Domeny ETH

EPFL należy do Domeny ETH, grupy federalnych instytucji, do której należą też ETH Zurich i cztery instytuty badawcze: PSI, WSL, Empa i Eawag. Organem kierującym strategicznie jest Rada ETH. Więcej na stronie Miasto i region.

Charakterystyczne miejsca kampusu

Rolex Learning Center, zaprojektowane przez japońskie biuro SANAA (Kazuyo Sejima i Ryue Nishizawa), otwarto w 2010 r. – w tym samym roku SANAA otrzymało Nagrodę Pritzkera. Miasto Lozanna przypomina, że w konkursie startowali jedni z najbardziej znanych architektów tamtych lat, m.in. Zaha Hadid, Herzog & de Meuron, Rem Koolhaas i Jean Nouvel. Budynek to jedna falująca kondygnacja o wymiarach około 170 na 120 metrów, bez głównej fasady: wchodzi się pod łukiem, przez patio i łagodnymi pochylniami, a poza nimi przestrzenie nie są od siebie fizycznie oddzielone. Zbudowano go za 110 mln CHF w partnerstwie publiczno-prywatnym; mieści się w nim biblioteka EPFL.

Obok stoją EPFL Pavilions według projektu Kengo Kumy, otwarte w listopadzie 2016 r. pod nazwą ArtLab jako miejsce spotkania sztuki, inżynierii i nauk humanistycznych. Oba budynki są otwarte dla publiczności; zob. Podróże naukowe.

Dwie uwagi o badaniach

W lipcu 2022 r. matematyczka z EPFL Maryna Viazovska, kierująca Katedrą Teorii Liczb, otrzymała Medal Fieldsa, jedno z najwyższych wyróżnień w matematyce.

Od 2005 do końca 2024 r. EPFL prowadziła Blue Brain Project, który tworzył cyfrowe rekonstrukcje mózgu. Od 2025 r. jego pracę kontynuuje niezależna fundacja non-profit. Ośrodki neuronauki i neuroinżynierii EPFL działają dziś w Campus Biotech w Genewie (zob. Geneva.science).